SAHTE İÇKİ Mİ, KAÇAK İÇKİ Mİ?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Her yıl benzer haberlerle karşılaşıyoruz: “Sahte içki operasyonu”, “Sahte içkiden can kaybı”, “Zehir saçan sahte rakılar…” Peki ama gerçekten hepsi “sahte” mi?

Son yıllarda defalarca yazdım, anlatmaya çalıştım ama ne yazık ki hâlâ sahte içki ile kaçak içki arasındaki fark, birçok haber metninde göz ardı ediliyor. Gazeteci arkadaşlarımızın bir kısmı, özellikle de polis-adliye muhabirleri, bu ayrımı yapmadan “sahte içki” tanımını kullanmayı alışkanlık haline getirmiş durumda. Oysa konu, bu kadar basit değil.

Sahte içki nedir?

Sahte içki, genellikle endüstriyel etil alkol ya da metil alkol (metanol) gibi insan tüketimine uygun olmayan maddelerin; su, aroma ve renklendirici gibi katkılarla karıştırılarak, rakı, viski, votka vb. gibi bilinen markaların taklidi şeklinde sunulmasıdır. Bu içkiler, piyasada ucuz fiyata satılır ama içeriği ölümcüldür.
Metanol içeren sahte içkiler, sadece bir yudumla bile kalıcı körlük, beyin hasarı ve ölüme neden olabilir.

Kaçak içki nedir?

Kaçak içki ise vergi ödenmeden, genellikle evde ya da ruhsatsız imalathanelerde üretilen içkilerdir. Bu içkiler fermantasyon (mayalanma) veya damıtma (distilasyon) yoluyla elde edilir. Yani üretim tekniği olarak şarap, rakı, boğma ya da ev yapımı bira gibi içkilere benzer.

Burada önemli olan şu: Kaçak içki, her zaman sağlığa zararlı demek değildir. Elbette denetimsiz koşullarda üretildiği için risklidir, ancak burada amaç vergi kaçırmaktır, yani olay sağlık değil, ekonomik yasa ihlalidir.
Sahte içkide ise doğrudan insan sağlığı hedef alınmakta, ölüm riski söz konusudur.

Fotoğraflar her şeyi anlatıyor

Çoğu zaman emniyet birimleri tarafından yapılan operasyonlarla ilgili olarak haber ajanslarından servis edilen fotoğraflara dikkatle bakarsanız, olayın rengi değişir. Şişelerde ev yapımı şaraplar, damıtılmış içkiler ya da fermantasyon aşamasındaki içkiler görülür. Bunlar sahte değil; kaçak içkilerdir.

Bu ayrımı yapmak yalnızca teknik bir detay değildir. Toplumu doğru bilgilendirmek, medyanın sorumluluğudur. Gerçek sahte içkiyle mücadele etmek istiyorsak, bu ayrımı çok net bir şekilde yapmalı ve haber dilimizi buna göre düzeltmeliyiz.

Sonuç: İkisi de suç, ama farklı

Evet, hem sahte hem de kaçak içki yasa dışıdır. Ancak sahte içki cinayetle eşdeğer bir suçtur. Kaçak içki ise ekonomik bir suçtur. İkisini aynı kefeye koymak, hem hukuki hem etik açıdan büyük bir hata olur.

Gazetecilik, sadece haber yapmak değil; doğruyu, gerçeği, ayrıntıyı aktarmaktır. Toplumu bilinçlendirmek istiyorsak, önce kavramları doğru öğrenmeli, doğru anlatmalıyız.

**

Mevlüt Abinin Not Defteri

Küçük Esnaf Hüseyin Amca ve Kuru Fasulyesi

Mehmet abi…
Canımız, ciğerimiz, devlet büyüğümüz…
Ama ne istiyon küçük esnaftan be abim?

Daha geçen hafta Hüseyin amcadan bir tabak kuru fasulye, üstüne tavuklu nohutlu pilav gömdükten sonra “eline sağlık” deyip ayranımızı yudumlamıştık. Bugün öğrendik ki sen Hüseyin amcaya öyle bir sistem getirmişsin ki sanırsın adam mahalleye değil, Londra Soho’ya restoran açmış.

Yeni vergi düzenlemesiymiş… Artık Hüseyin amca da Sabancı gibi, Koç gibi “gerçek usulde” vergi verecekmiş. Önceden götürüydü, yani kabala. Ne kazanıyorsa göz kararı veriyordu. Şimdi? Hesap kitap, irsaliye, fatura, defter… E defteri zaten göremiyor, gözlükle zor seçiyor. Şimdi bir de muhasebeci mi tutacak bu adam?

Ya sen ne sanıyorsun Mehmet abi?
Hüseyin amca yılda 3 ton kuru fasulye satıyor ama yarısını mahalleliye “sonra verirsin” diye veriyor.
Zaten Bağ-Kur primini ödeyemediği için geçen yıl gripten kırılırken devlet hastanesine bile gidememişti.
Şimdi hem vergi, hem defter, hem muhasebeci…
Bari bir de POS cihazı ver, kartla ödeyelim, QR kodla bahşiş bırakalım da tam olsun.

Böyle giderse Hüseyin amca altı aya kalmaz kepenk indirir. Ama sorun şu:
Biz kuru fasulyeyi nerede yiyeceğiz?
O tabuklu nohutlu pilavı kim yapacak?
Senin getirdiğin sistemle Hüseyin amca biterse, mahalle de aç kalır be Mehmet abi.

Bak Hüseyin amca, sana bir teklifim var.
Vergiden kaçma, ama bizden de kaçma.
Porsiyonları küçült. Yarım porsiyonu tam diye sat, razıyız.
Hatta kuru fasulyeye bir tane fasulye koy, geri kalan su olsun, biz yine yeriz.
Ama sakın kuru fasulyeyi bırakma!

Çünkü biz senden kuru fasulye yiyoruz, ama sen bize mahalle veriyorsun.
Bizi fasulyesiz, pilavsız, Hüseyin amcasız bırakma.

Saygılar,
Mevlüt Abi – Mahallenin Vicdanı