Türkiye Neresi?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

“Türkiye neresi?”
İlk bakışta tuhaf bir soru gibi duruyor. Zira bu satırları yazan da okuyan da Türkiye’de yaşıyor. Haritada yeri belli, sınırları belli. Peki tarih bize aynı netliği sunuyor mu?

Hayır.

Tarih, “Türkiye” adının bugünkü siyasal sınırlarla sınırlı olmadığını, aksine Türklerin görüldüğü, hâkim olduğu, yurt tuttuğu geniş coğrafyalar için kullanıldığını açıkça gösteriyor. Üstelik bu adlandırmayı yapanlar Türkler değil; Bizanslılar, Avrupalılar, seyyahlar, tarihçiler… Yani “dış göz”.

Bizans kaynakları MS 580’lerden itibaren Orta Asya’daki Göktürk topraklarını “Türkiye” olarak adlandırıyordu. Aynı Bizans, Macar kralına “Türk kralı”, Macar eline “Türkiye” diyordu. Bugün Avrupa’nın ortasında yer alan Macaristan için kullanılan bu ifade, bize bir gerçeği anımsatıyor: Türk adı, bir ırk fantezisinden değil, sahadaki somut varlıktan doğuyordu. Bizans İmparatoru Dukas tarafından, Türk başbuğ Macar Kralı Arpad’ın torunu Geza’ya verilen taçın üzerinde, Geovitzas pistos krales Tourkia(Geza true king Türkie) yani, “Türkiye’nin sadık Kralı Geza’ya” yazıyordu.

900’lü yıllara geldiğimizde bu kez Karadeniz’in kuzeyi “Türkiye” olarak anılıyor. Sebep yine aynı: Peçenekler. Yani Türkler. Coğrafyanın adı, orada yaşayan hâkim unsurla anılıyor.

Daha çarpıcı bir örnek ise Mısır merkezli Memlük Devleti. Bugün bize “Memlük” adıyla, sanki Türk kimliği belirsiz bir yapıymış gibi anlatılan bu devletin resmî adı “Devlet-i Türkiye” idi. Bu devletin egemen olduğu Mısır, Filistin ve Suriye toprakları, çağdaş kaynaklarda açıkça Türkiye olarak geçiyordu. Kahire’de kurulan bir devletin adında “Türkiye” varsa, bu tesadüf değildir; bu, Türk varlığının kabulüdür.

Haçlı Seferleri’nden sonra ise Avrupa için iş iyice netleşir: Anadolu’nun tamamı artık Türkiye’dir. Latin kaynaklarında, seyyahların notlarında, haritalarda bu isim yerleşir. Marco Polo gibi gezginler gittikleri yerlerde ne gördülerse onu yazdılar. Gördükleri Kürt, Arap, Çerkezler ve devletleri değil; Türklerdi, Türk devletleriydi. O yüzden adını da Türkiye koydular.

Örneğin, Marko Polo’nun 750 yıl önce çizdiği haritada Kürt ülkesi, çerkez ülkesi diye bir coğrafya adı bulunuyor, Anadolu Türkomania, Karadenizin kuzeyi (Comamia (Kuman ülkesi) olarak adlandırılıyor.

Dikkat edin: Bu adlandırmaların hiçbirinde “Burası aslında başkasının yurdu” gibi bir itiraz yoktur. Ne Bizanslı tarihçilerde, ne Avrupalı gezginlerde, ne de Ortaçağ haritacılarında… Çünkü gördükleri gerçek, yoruma ihtiyaç bırakmayacak kadar açıktı.

Bugün ısrarla “Anadolu Türklerin yurdu değildir”, “Türkler sonradan gelmiştir”, “Türkiye çok kimlikli bir coğrafyadır ama Türk yurdu denemez” gibi iddialar öne sürenler, aslında tarihle değil, ideolojiyle konuşuyor. Oysa tarih, kimsenin duygularına göre şekillenmez.

Moğolistan bozkırlarından Macaristan ovalarına, Karadeniz’in kuzeyinden Mısır’a kadar uzanan geniş coğrafya, yüzyıllar boyunca Türklerin yaşadığı, devlet kurduğu, iz bıraktığı coğrafyadır. Bu yüzden bu coğrafyaya Türkiye denmiştir. Türkiye adı, yalnızca Anadolu’yu değil, Türk soyunun yurtlaştığı alanı ifade eden tarihsel bir kavramdır.

Bugün “Türk” yerine ısrarla “Türkiyeli” demeyi tercih edenler, bu tarihsel sürekliliği görünmez kılmaya çalışıyor. Ancak isimleri değiştirerek gerçekleri yok edemezsiniz. Miladdan önce Turukku (Türk) Krallığı yurt olan Anadolu, o nedenle tarih öncesi çağlardan beri bir Türk yurdudur ve adı da bu nedenle Türkiye’dir.

Mustafa Kemal Atatürk’ün “Türkiye Türklerindir” sözü, kimi çevrelerin iddia ettiği gibi dışlayıcı bir slogan değil; bin beş yüz yıllık tarihsel bir gerçeğin özlü ifadesidir. Atatürk bu sözü söylerken ne başkasını inkâr ediyordu ne de bir kavmi üstün ilan ediyordu. Sadece gerçeğin altını çiziyordu.

Bugün bu cümleyi daraltmak, içini boşaltmak ya da utanılacak bir söz gibi göstermek isteyenler bilsin ki, sorun bir kelime sorunu değil; bir bellek sorunudur.

Türkiye neresi mi?
Türklerin yaşadığı, devlet kurduğu, tarih yazdığı yerdir.
Dün de buydu, bugün de budur.

Ve tarih, bunu inkâr edenleri değil; yazanları hatırlar.