İHALE İLE İLGİLİ UZMANLARIN UYARISI VAR!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yakın tarihte Adana Şehir Hastanesi’nde bir ihale gerçekleştirilecek. Bu ihaleye çıkılmadan hastane bir teklif formu düzenledi. Bu teklif formunu görerek ihaleye girmek için hazırlık yapan firmaların harekete geçtiği ortamda ihalenin teknik şartlarının ne kadar kamunun hakkını koruyup kolladığını öğrenmek amacıyla ilgili formu konunun uzmanı olduklarını bildiğimiz isimlerle masaya yatırmak istedik.

UZMAN GÖRÜŞLERİNİ YETKİLİLERLE PAYLAŞMAK İSTİYORUZ

Hastane idaresi, piyasa şartlarını, bakanlığın konuyla ilgili amir hükümlerini dikkate alarak bir teklif şartnamesi hazırlama yöntemini seçti.  Lakin ihaleye çıkılarak alınacak malzemelerle ilgili şartnamenin hazırlanması sırasında ‘Şu maddeye getirilen kural, şöyle olsa hem ihaleye girecek kişi sayısı artar. Hem de ihaleye gölge düşmez’ ilkesinden hareket edilebileceğini belirten konunun uzmanlarına teknik formunu izlettiğimizde iki ayrı uzmandan iki ayrı görüş aldık. Bu görüşleri de Adana İl Sağlık Müdürlüğü ile Adana Şehir Hastanesi yetkilileriyle paylaşmak istiyoruz.

BİRİNCİ UZMANIN GÖRÜŞLERİNE YER VERİYORUZ

Belgede yer alan teknik şartname görsel olarak incelenmiştir ve aşağıdaki maddeler, belirli bir firmaya avantaj sağlama ihtimali yüksek olan ifadelere örnek olarak sıralanabilir:

Şartnamedeki “Adrese Teslim” Niteliği Taşıyan (Firmaya Özgü) Maddeler

1. Aşırı Spesifik Teknik Detaylar:

“0.2 mikron filtreli, “kendinden kilitli dişi luer girişli, “ventilli spike adaptörüyle uyumlu”, “ISO 80369-7 standardına uygun tek yönlü valf içermeli”, “iğne giriş noktası silikon septumlu ve en az 10 kez delinmeye dayanıklı” gibi tanımlar.

Bu tür ayrıntılar, teknikten çok belirli bir ürün dizaynını tarif eder ve sektörde sadece 1-2 firmanın sağlayabileceği ürünleri işaret eder.

2. Fonksiyonel Değil, Tasarım Üzerinden Tanım:

“Kapsamlı, 3 parçalı sistem”, “Üçlü bağlantı seti, biri filtreli, biri düz ve biri negatif basınçlı uçlu olacak” gibi tanımlar teknikten çok, belirli ürün dizaynlarını tarif eden ifadelerdir.

3. Alternatif Ürün Kabulüne Yer Verilmemesi:

Şartnamede “muadil ürün kabul edilir”, “eşdeğer teknik özellikte olan ürün sunulabilir” gibi esnek ifadeler hiçbir yerde yer almamaktadır.

Bu da doğrudan rekabeti sınırlayıcı bir unsur olarak değerlendirilir.

4. Ambalaj, Etiket, Uyum gibi Alanlarda Aşırı Daraltıcı Kurallar:

“Her bir ürün kendi ambalajında olacak, ambalaj üzerinde üretici firma adı, ürün kodu, lot numarası, üretim ve son kullanma tarihi okunaklı şekilde yazılı olacak” “Barkod sistemi ile ilaç takip sistemine entegre olacak” Bu ifadeler, görünüşte genel olsa da, fiilen sadece belli üreticilerin karşıladığı sistemlerle uyumlu hale getirilmiş olabilir.

5. Numune ve Uygunluk Değerlendirmesi ile Manipülasyon İmkanı:

Numune değerlendirmesi yapılacağına dair bir not var, fakat değerlendirme kriterleri objektif biçimde belirtilmemiş.

Bu, ihale komisyonuna geniş takdir yetkisi tanır ve teknik uygunluk bahanesiyle istenmeyen firmaların elenmesini mümkün kılar.

Sonuç:

Belgede yer alan teknik şartlar, ürün tarifleri ve kabul kriterleri birlikte değerlendirildiğinde;

Şartnamenin yüksek olasılıkla belirli bir firmanın ürünleri esas alınarak düzenlendiği

ve bu yolla rekabetin sınırlanarak “adrese teslim” bir ihale izlenimi oluşturduğu tespit edilmiştir.

İKİNCİ UZMAN GÖRÜŞÜNE YER VERİYORUZ:

1. Rekabeti Sınırlayıcı Kalem Sayısı ve Gruplandırma

Şartnamede “8 kalem ürün” yer almakta. Ancak bu ürünler aynı sistemin parçaları gibi görünmektedir (örneğin: CSTD sisteminin ayrı ayrı parçaları).

Bu durum, sanki kalem bazında ihale varmış gibi görünse de aslında tek bir ürün sistemine bağlı parçaların ayrı kalemlere bölünmesi anlamına gelir. Bu tür ayrıştırma, tek tedarikçiye avantaj sağlar; çünkü parçaların uyumlu ve birlikte çalışır olması istenir, bu da başka firmaların ihaleye girmesini zorlaştırır.

2. Teslim Süresi ve Numune Süreçlerinin Belirsizliği

Numune değerlendirmesi isteniyor, ancak: Kim tarafından yapılacağı, Ne zaman sonuçlanacağı, Ne gibi teknik veya fonksiyonel kriterlere göre değerlendirileceği

gibi konular belirsiz bırakılmış.

Bu belirsizlik, teklif süreci içinde bazı firmaların elenmesine veya önceden numunesi onaylı firmaların avantaj kazanmasına zemin hazırlar.

3. Piyasa Gerçekliğinden Kopuk Teknik Tanımlar

Teknik şartlar öyle ayrıntılı verilmiş ki, piyasadaki standart ürünlerle karşılanması çok zor. Sektörde genelde kullanılan ürünlerin çok ötesinde teknik talepler (örneğin negatif basınç emniyetli ventilli uç, özel silikon septum vs.) var. Bu da kamu alımı adı altında, piyasada tek/az sayıda üreticisi olan, pahalı ve tescilli ürünlerin şartnameye özel olarak yazıldığını düşündürür.

4. Teklif Formatı ve Puanlama Esasının Belirgin Olmaması

Şartname içinde teknik yeterlilik için puanlama veya açık bir değerlendirme yöntemi belirtilmemişse, bu komisyona sübjektif değerlendirme hakkı tanıyarak istenmeyen firmaları elerken gerekçe yaratma imkânı sağlar.

5. Özellikle Belirli Marka/Modeli Tanımlamaktan Kaçınırken Dahi İma Etme

Bazı kalemlerde, ürün tanımı direkt marka yazmadan ama o markanın bariz özelliklerini tarif ederek yapılmış (örneğin “Spike adaptör ile entegre çalışan negatif basınçlı iğne sistemi”).

Bu, belirli bir tescilli ürünü ima ederek marka belirtmeksizin yönlendirme yapma yöntemidir ve ciddi bir rekabet ihlali göstergesidir.