Büyükşehir Meclisi’nin kararı yok hükmündedir

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Adana Büyükşehir Belediye Meclisi, aylardır inat etti ve Sarıçam’da SİT alanı içindeki arazi için önceki günkü toplantısında imar değişikliği kararı aldı. Yani SİT alanı yapılaşmaya açtı.
Öncelikle belirtelim: Adana Büyükşehir Belediye Meclisi’nin söz konusu arazi ile ilgili imara açma kararı yok hükmündedir. Geçersizdir. Yasalara aykırıdır.
20 Ekim 2025’de bu köşede konuyu ilk kez ele almış, imara açılmak istenen yerin SİT alanı olduğunu belirtmiştim.
İmara açılan arazi, Adana’nın kuzeye taşınmasıyla kurulan ve döneminin en planlı, görkemli kenti olan Augusta Antik Kentinin bulunduğu bölgenin tam ortasında yer alıyor.
Seyan Baraj Gölü yapılma kararı aşamasında ne yazık ki, devrin iktidarı tarafından tarihsel ve antik miras gözardı edilerek baraj yapılınca, Augusta Antik Kentinin önemli bir böümü sular altında kalmıştı. Üstelik hiç bir kurtarma çalışması yapılmasına fırsat verilmeden hııza baraj yapımına başlanmıştı.
Sanırımın bugünkü Büyükşehir Belediye Meclis üyeleri de, kendilerine 1955-56 ylılalrını merkezi iktidarın bürokratlarını örnek alıyorlar. Ama yanlış yapıyorlar.
Konuyu 22 Ekim 2025 tarihinde gazetemizi manşetine haber olarak taşımıştık.
O haberde belirttiğim üzere, SİT alanlarına belediye meclisleri imar değişikliği yapamazlar. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca birinci ve ikinci derece SİT alanlarda hiç bir yapılaşmaya izin verilemez.
Yasa ve yönetmelikler gereğince birinci derece sit alanlarda sadece bilimsel (arkeolojik) kazlılar yapılabilir. Konut, ticaret ya da özel yapılaşma kesinlikle yasak, hiç bir şekilde bu tür yapılar yapılamaz.
İkinci derece SİT alanlarda da Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu’nun özel izni olmadan hiç bir işlem yapılamaz.
2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Kanunun sekizinci maddesi, “tescil edilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının korunma alanlarının tesbiti ve bu alanlar içinde inşaat ve tesisat yapılıp yapılamayacağı konusunda karar alma yetkisi Koruma Kurullarına ait” olduğunu açıkça belirtmektedir.
Aynı kanunun, “Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarında, her çeşit inşai ve fiziki müdahalede bulunmak, bunları yeniden kullanıma açmak veya kullanımlarını değiştirmek yasaktır. Onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, kazı veya benzeri işler inşai ve fiziki müdahale sayılır” hükmünü içeren dokuzuncu maddesiyle SİT koruma kurulu kararı olan alanlara müdahale ve kullanma yasaklanmıştır.
“Hazineye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olup, usulüne göre tescil ve ilan olunan, her çeşit korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı ile bunlara ait korunma sınırları dahilindeki taşınmazlar, Kültür ve Turizm Bakanlığının izni olmadan, gerçek ve tüzel kişilere satılamaz, hibe edilemez” hükmünü içeren onüçüncü maddesiyle de koruma kurulu kararı olan alanlarda devir yasağı getirilmiştir.
Onyedinci madde ise, “Bir alanın koruma kurulunca sit olarak ilanı, bu alandaki imar planı uygulanmasını durdurur” hükmüyle imar planı uygulamalarını durdurmaktadır.
Yapı esaslarının belirleyen onsekizinci madde, “Mahalli idareler, taşınmaz kültür varlığı parselinde, ek veya eklenti suretiyle yapılacak veya yeni inşa edilecek yapılara ait koruma kurulunca verilen kararlarda veya onaylanmış kültür varlığı projelerinde değişiklik yapamazlar. Ancak, inşa edilecek yapının fen ve sağlık şartlarının mevzuata uygunluğunu kontrol ederler.
Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı parselleri, taşınmaz kültür varlıklarının maliyetine tesir edecek şekil ve surette ayrılamaz ve birleştirilemez”hükümleriyle belediye meclislerinin söz konusu alanlarda koruma kurulu kararlarına aykırı değişiklik yapacak kararlar alamayacaklarını kesin olarak hükme bağlamıştır.

Görüldüğü üzere, 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümleri çok açık.
Bütükşehir Belediyesi, aylardır inatla imara açmaya çalıştığı ve önceki günkü toplantısında yapılaşmaya açma kararı aldığı SİT alanında imar planı uygulaması yapamaz, yani imara açamaz. Aldıkları kara, uygulamaya geçildiğinde “korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarara uğramalarına kasten neden olma” durumuna yol açar ve bu da ceza yaptırım uygulanmasını gerektirir.
Büyükşehir Belediye Meclisi’nin aldığı kara ve bu karara bağlı olarak gekçekleştirilecek yapılaşma aynı zamanda Türk Ceza Kanunu’nun yüzseksendördüncü maddesine göre de hapis cezası gerektiren bir suç konumundadır. Yasalar, o imar planın değişikliği yapanların ve o imar değişkliğine dayanarak SİT alanlarda yapı inşa edenlerin iki yıldan beş yıla kadar ağır hapis ve ellibin liradan ikiyüzbinlirya dek ağır para cezasıyla cezalandırmalarını öngörmektedir.
Buradan Kültür Bakanlığı ile Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Kurulu’na bir çağrı yapmak istiyorum: Kurulların oluşturulmasına dayanak oluşturan 2863 Sayılı Kültür ve Koruma Kanunu’nun “Yetki ve Yöntem” altbaşlıklı onuncu maddesi, “Her kimin mülkiyetinde veya idaresinde olursa olsun, taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve bunların her türlü denetimini yapmak, Kültür ve Turizm Bakanlığına aittir” hükmüyle, Adana Büyükşehir Belediye Meclisi’nin önceki günkü otrumunda imara açtığı Karömerli’deki yirmi dönümlük SİT alanının korunmasının sağlamak görevini Kültür Bakanlığı ile Bakanlığın Adana’daki temsilcisi konumunda olan Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Kurulu vermektedir.
Kültür Bakanlığı ile Adana Kültür ve Tabiagt Varlıklarını Koruma Kurulu, Karömerli’deki SİT alanı üzerindeki imar değişikliği görmezden gelirlerse Türk Ceza Kanunun 257. Maddesi gereğinde görevinin kötüye kullanma; 260. Maddesi gereğince de kamu görevinin yapılmaması suçlarından yargılanmaları bile olasıdır.
Son olarak, Adana Valisi Mustafa Yavuz’u önceki Vali Yavuz Selim Köşger döneminde ele alınan, Karaömerli’deki SİT alan içerisindeki yirmi dönümlük arazide Adana Büyükşehir Belediye Meclisi’nce önceki günkü oturumda alınan imar değişikliği kararı ile Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun belediye meclisi kararına karşı uygulamalarını incelemeye almasının ve Adana’nın geçmişinde önemli bir yer tutan Aujgusta Antik Kenti’nin sınırları içinde bulunan SİT alanını imara açılmasını önlemesini bekliyoruz.
Mutlu azınlığın değil, Adana’nın kültür mirasının korunmasının istiyoruz.