ZEYDAN KARALAR GÖREVE İADE EDİLMELİ

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Hukuk devletinin en temel ilkelerinden biri, masumiyet karinesidir. Yani bir kişi hakkında kesinleşmiş yargı kararı bulunmadıkça suçlu ilan edilemez; kamu gücü de bu ilkeyi zedeleyecek tasarruflardan özellikle kaçınmak zorundadır. Ne var ki son süreçte Adana kamuoyu, bu ilkenin ne ölçüde gözetildiği konusunda ciddi soru işaretleriyle karşı karşıya kalmıştır.

Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar hakkında bir kişinin iddiaları üzerine soruşturma başlatılmış, ardından Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun tartışmalı yorumlarıyla süreç Adana yerine İstanbul’da yürütülmüş ve tutuklama kararı verilmişti. Daha yargılama başlamadan ortaya çıkan bu tablo, hukuki olduğu kadar vicdani tartışmaları da beraberinde getirmişti.

Tutuklama kararının hemen ardından İçişleri Bakanlığı da son derece hızlı bir işlem tesis ederek Karalar’ı “geçici tedbir” olarak görevden uzaklaştırdı. Dayanak olarak gösterilen Anayasa ve Belediye Kanunu hükümleri ise açık bir zorunluluk değil, idareye takdir yetkisi tanıyan düzenlemeler içeriyordu. Yani hukuk, “alınır” demiyor, “alınabilir” diyordu. İdare bu tercihini uzaklaştırma yönünde kullandı.

Ancak yargı süreci ilerledikçe tablo değişti.

Şubat ayı başında görülen ilk duruşmada mahkeme, Karalar’ın tutuksuz yargılanmasına karar verdi ve yalnızca yurt dışı çıkış yasağı şeklinde adli kontrol uyguladı. Daha sonra tahliyesine yapılan itiraz da reddedildi. Yani yargı makamı, artık tutukluluğu gerektirecek bir durum görmediğini açık biçimde ortaya koydu.

Bu noktada şu soruyu sormak kaçınılmazdır:

Görevden uzaklaştırma için kullanılan takdir yetkisi, şartlar değiştiğinde neden ters yönde kullanılmasın?

Eğer ortada kesinleşmiş bir mahkûmiyet yoksa, eğer yargılama tutuksuz devam ediyorsa, eğer kişi hukuken görev yapmasına engel bir statüde değilse; geçici tedbirin de geçici olması gerekmez mi?

Hukukun ruhu, önlem ile cezayı birbirine karıştırmamayı emreder. Tedbir, yargılamanın sağlıklı yürütülmesi içindir; cezalandırmanın yerine geçmesi için değil. Aksi hâlde “geçici uzaklaştırma”, fiilen peşin cezaya dönüşür ki bu da hukuk devleti ilkesini zedeler.

Bugün gelinen aşamada yapılması gereken şey son derece nettir:
İdare, nasıl ki yasadaki takdir hakkını kullanarak görevden uzaklaştırma yolunu seçmişse, aynı takdir hakkını bu kez görev iadesi yönünde kullanabilmelidir. Hukuk, yalnızca sert kararlar alındığında değil, denge kurulduğunda da güç kazanır.

Adana kamuoyu artık yargılamanın sonucunu beklemekle birlikte, seçilmiş bir belediye başkanının mahkeme kararı olmaksızın fiilen görev yapamaz hâlde tutulmasının izahını görmek istemektedir. Demokrasi, sandık iradesine saygıyı; hukuk devleti ise ölçülülüğü gerektirir.

Unutulmamalıdır ki adalet yalnızca verilmez, aynı zamanda görünür de olmalıdır.

Ve bugün Adana’nın beklediği şey, tam da budur.

**

BAŞTAN KAPAKLAR AÇILSAYDI…

Son günlerde etkili olan yağışların ardından Adana’da baraj doluluk oranları hızla yükseldi. Bunun üzerine başta Seyhan Barajı olmak üzere bölgedeki birçok barajda kapaklar açıldı, nehirlere kontrollü su verildiği açıklandı.

Milliyetçi Hareket Partisi İl Başkanı Yusuf Kanlı’nın yaptığı açıklamaya bakılırsa kent büyük bir tehlikenin eşiğinden döndü. Açıklamada, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) Genel Müdürü Mehmet Akif Balta’nın bizzat gelerek süreci sahada yönettiği ve kapakların açılmasıyla riskin bertaraf edildiği ifade edildi.

Eğer mesele gerçekten anlatıldığı gibi bir “felaketi önleme operasyonu” ise şu soruyu sormak gerekiyor:

Bu kapaklar neden en baştan, planlı ve kademeli biçimde açılmadı?

Çünkü kapakların bir anda açılması, kent merkezinde olmasa da ovanın başka bölgelerinde sele ve taşkınlara yol açtı. Tarım arazileri sular altında kaldı, köy yolları kapandı, narenciye bahçeleri göle döndü. Çiftçinin daha yeni filizlenmiş ürünü, toprağın altındaki emeğiyle birlikte suya gömüldü.

Bugün onlarca yerleşim yeri hâlâ suların çekilmesini bekliyor.

Doğal afet mi?
Yoksa öngörü eksikliği mi?

Cumhuriyet Halk Partisi Adana Milletvekili Ayhan Barut’un dile getirdiği “ihmal ve plansızlık” eleştirisi tam da bu noktada önem kazanıyor. Çünkü meteoroloji verileri ortadaydı. Toroslar’daki kar yükü de biliniyordu. Yağış rejimi sürpriz değildi. Yani yaşananlar öngörülemeyecek bir doğa olayı değil, yönetilmesi gereken bir süreçti.

Su yönetimi, kriz anında yapılan bir refleks işi değildir.
Su yönetimi, aylar öncesinden yapılan mühendislik planlamasıdır.

İlk yağışlarda şehir içinde yaşanan su baskınları zaten bir uyarı niteliğindeydi. O günlerde baraj rezervuarları kademeli boşaltılsa, debi kontrollü artırılsa, suyun yatağına zamana yayılarak verilmesi sağlansaydı bugün yaşanan manzarayla karşılaşılmayacaktı.

Yani mesele, suyun fazla olması değil;
Suyun geç yönetilmesi.

Halk arasında bir söz vardır: “Yumurta kapıya gelince akıl gelir.”
Görünen o ki, barajlardaki su kritik seviyeye ulaşınca alınması gereken kararlar anımsandı. Ancak bu gecikmenin bedelini bürokrasi değil, tarlası sular altında kalan üretici ödedi.

Binlerce dönüm arazi bugün küçük göllerden oluşan bir haritaya dönmüş durumda.
Bu sadece bir taşkın değil, aynı zamanda ekonomik kayıp, üretim kaybı ve moral kaybıdır.

Kamu yönetiminde başarı, kriz çıktıktan sonra müdahale etmekle değil,
kriz hiç yaşanmayacak şekilde tedbir almaktır.

Şimdi yapılması gereken yalnızca hasar tespiti değildir.
Bu sürecin idari ve teknik sorumluluğu da açık biçimde değerlendirilmelidir.

Çünkü gelişmiş ülkelerde bu tür tabloların ardından “geçmiş olsun” denmez.
Hesap verilir.

Ve evet…
Böylesi durumlarda “istifa” diye bir mekanizmanın var olduğu da anımsanır.

Su çekilecek.
Toprak kuruyacak.
Ama yaşanan bu plansızlığın izi, belleklerde uzun süre kalacak.

Keşke kapaklar en baştan açılsaydı…