Milletvekili Maaşları Sınırlansın, Emekliliği Kaldırılsın

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ekonomi yönetiminin “kaynak kısıtlılığı” ve “bütçe disiplini” söylemlerini en çok duyduğumuz günlerden geçiyoruz. Dar gelirli için her kuruşun hesabı yapılırken, emekli ve asgari ücretli “hazine boşalmasın” diye sabra davet edilirken; karşımıza çıkan tablo, adaletin terazisinin fena halde şaştığını gösteriyor.

Türkiye’de milyonlarca yurttaş ay sonunu getirebilme hesabı yapıyor. Asgari ücret 28 bin 75 lira. En düşük emekli aylığı, önce 18 bin 938 lira olarak belirlendi; sonra kamuoyu tepkisiyle “lütfedilerek” 20 bin liraya çıkarıldı. Emeklilerin ortalama aylığı ise 25 bin lira civarında.

Bu tabloya karşılık milletvekili maaşı 273 bin 196 liraya ulaştı.

Üstelik bu rakam, Aralık ayı enflasyonu açıklandıktan sonra Ocak ayında yapılan düzenlemeyle belirlendi. Yani asgari ücretliye, emekliye “kaynak yok” denilen ülkede, sıra milletvekillerine gelince kaynak da var, imkan da var, hız da var.

Daha da çarpıcı olan şu: En düşük emekli aylığının 18 bin 938 lira olarak açıklandığı gün, emekli milletvekili maaşı 177 bin 658 liraydı. Hem emekli hem de milletvekili olanlar ise Ocak ayı itibarıyla 450 bin liraya varan aylık gelir elde etmeye başladı.

Bu tabloyu ne vicdan kaldırır ne de adalet duygusu.

Bu veriler, kamusal gelirler arasında orantısız ve açıklanması güç bir fark olduğunu göstermektedir.

Avrupa ülkelerine baktığımızda ise çok farklı bir yaklaşım görüyoruz. Almanya’da milletvekili maaşı asgari ücretin yaklaşık beş katı. Yunanistan’da 5,9 katı, Birleşik Krallık’ta 4,6 katı, Belçika ve Fransa’da 4,3 katı, Hollanda’da 4,1 katı, İsveç’te 3,6 katı, İspanya’da ise sadece 2,6 katı.

Türkiye’de ise bu oran 10 katı aşıyor.

Bu durum, Türkiye’nin milletvekili maaşları açısından yalnızca Avrupa ortalamasından değil, Avrupa’nın en yüksek oranlarından da belirgin biçimde ayrıştığını göstermektedir.

Üstelik Almanya başta olmak üzere pek çok Batı ülkesinde “milletvekilliği emekliliği” diye bir ayrıcalık da yok. Milletvekilliği, ömür boyu imtiyaz sağlayan bir meslek değil; sınırlı süreli bir kamusal görev olarak görülüyor.

Bizde ise tam tersi.

Türkiye’de ise milletvekilliği, görev süresi sona erdikten sonra da yüksek gelir sağlayan ayrıcalıklı bir statüye dönüşmektedir. Bu durum, temsil görevinin niteliğiyle değil, siyasi pozisyonun sağladığı imtiyazlarla açıklanabilecek bir tablo ortaya çıkarmaktadır.

Yıllardır siyasal iktidarlar ekonomik sıkıntıların faturasını dar gelirliye, emekliye, asgari ücretliye kesiyor. Maaş artışları konuşulurken hemen “kaynaklar sınırlı”, “hazine boş”, “enflasyon artar” deniyor. Emekliye birkaç bin liralık artış yapılacağı zaman ülkenin geleceği tehlikeye giriyormuş gibi bir hava estiriliyor.

Ama konu milletvekili maaşları olunca ne enflasyon hatırlanıyor, ne kaynak kıtlığı, ne de bütçe disiplini. İstedikleri rakamlar jet hızıyla Meclis’ten geçiyor, kimse itiraz etmiyor, kimse hesap vermiyor.

Oysa ekonomik sıkıntı varsa, bu yükü toplumun tüm kesimleri eşit biçimde paylaşmalı. Yurttaşların büyük bölümü 20–28 bin lira bandında aylık gelirle yaşam mücadelesi verirken, milletvekillerine ve bakanlara 273 bin lira maaş ödenmesi kabul edilebilir değildir.

Eğer ülke bir ekonomik darboğazdan geçiyorsa, bu yükü sadece pazar filesini dolduramayan emeklinin ya da ay sonunu getiremeyen işçinin omuzlarına yıkamazsınız. Gerçek bir toplumsal dayanışma, ancak yönetenlerin de yönetilenlerin şartlarına yaklaşmasıyla mümkündür.

Bugün yapılması gereken son derece açıktır:

Milletvekili maaşları, Batı ülkelerinde olduğu gibi asgari ücretin en fazla 5 katı ile sınırlandırılmalıdır.

Milletvekilliği emekliliği uygulamasına son verilmelidir.

Kamu görevleri, ayrıcalık değil sorumluluk olarak görülmelidir.

Adalet, sadece mahkeme salonlarında değil; bütçede, maaşta, paylaşımda da gereklidir. Aksi halde bu uçurum büyür, güven duygusu zedelenir, siyasetle toplum arasındaki mesafe daha da açılır. Ve o mesafe kapandığında değil, koptuğunda herkes kaybeder.

Vatandaşın 20-28 bin lira bandında hayatta kalma mücadelesi verdiği bir dönemde, temsilcilerinin 273 bin lira alması temsil değil, ancak bir kopuştur. Siyaset, halkın refahını eşitleme sanatı olmalıdır.